ALM Records: het Japanse label achter avant-garde en experimentele muziek
ALM Records is een label met een uitzonderlijke geschiedenis, al is het om een specifieke reden lastig om er als vinylverzamelaar iets van in handen te krijgen — net als de zeldzame platen die elders soms voor recordbedragen worden verhandeld. Hieronder het verhaal, een overzicht van de reeksen binnen de catalogus, en een paar concrete platen om wél mee te beginnen.
Wat is ALM Records?
ALM Records, formeel Kojima Recordings Inc. (コジマ録音), is een onafhankelijk Japans label dat in 1974 werd opgericht door Yukio Kojima, mede-oprichter van het klassieke label Fontec. Het label bestaat nog altijd — in 2024 vierde het zijn vijftigjarig bestaan — en telt inmiddels zo'n 900 titels. De focus ligt op hedendaagse en avant-garde compositiemuziek, vroege muziek (kamermuziek uit de zeventiende en achttiende eeuw) en traditionele Japanse hofmuziek, gagaku, onder meer uitgevoerd door het Naoyuki Manabe Gagaku Ensemble. Eind jaren 70 bracht het label daarnaast een handvol zeldzame, in kleine oplage geperste jazzplaten uit.
De reeksen binnen de ALM-catalogus
ALM Records kent geen apart benoemde sub-labels of curatoriale imprints zoals sommige andere labels. Wel valt de catalogus, zo'n 900 titels groot, duidelijk in te delen langs twee catalogusnummer-reeksen en vier inhoudelijke lijnen:
- AL-reeks — het vinyltijdperk van het label, jaren 70 en 80.
- ALCD-reeks — het cd-tijdperk, vanaf de jaren 80 tot nu de hoofdmoot van nieuwe releases.
- Hedendaagse en avant-garde compositiemuziek — de kern van de catalogus, met componisten als Yuji Takahashi.
- Vroege muziek — kamermuziek uit de zeventiende en achttiende eeuw.
- Gagaku — traditionele Japanse hofmuziek, onder meer uitgevoerd door het Naoyuki Manabe Gagaku Ensemble.
- Zeldzame jazz-privépersingen — een klein aantal titels uit eind jaren 70, waaronder het werk van Miyasaka + 5.
Vanaf de jaren 80 schakelde ALM vrijwel volledig over op cd, en vandaag verkoopt het label vooral cd's en digitale downloads — nieuwe vinylpersingen brengt ALM zelf niet meer uit.
Waar wél vinyl te vinden is
Dat betekent niet dat de vroege ALM-catalogus onbereikbaar is gebleven. Het Britse reissue-label BBE Music herontdekte via zijn J Jazz-reeks een aantal zeldzame Japanse privé-persingen uit de late jaren 70 en bracht ze sindsdien opnieuw uit op vinyl — inclusief titels die oorspronkelijk op ALM verschenen. Twee daarvan zijn ook bij ons te vinden:
- Miyasaka + 5 — Animals Garden, oorspronkelijk in 1979 als privé-persing op ALM verschenen en in 2019 door BBE Music heruitgegeven: zeldzame, spirituele Japanse jazz onder leiding van drummer Takashi "Bear" Miyasaka.
- Yuji Takahashi — Distant Voices, een baanbrekende sessie uit 1976 met sopraansaxofonist Steve Lacy en violist Takehisa Kosugi. Takahashi is als pianist, componist en vooraanstaand vertolker van John Cage nauw verbonden met de avant-garde-scene waar ALM zich al vroeg op richtte.
Wie breder wil grasduinen in datzelfde tijdperk van Japanse jazz, vindt bij dezelfde BBE-reeks meerdere delen van de verzamelaars J Jazz: Deep Modern Jazz From Japan — geen ALM-releases specifiek, maar wel hetzelfde soort zeldzame, spirituele Japanse jazz uit dezelfde periode.
Meer avant-garde en experimentele muziek op vinyl
ALM Records staat niet op zichzelf: het maakt deel uit van een bredere traditie van avant-garde en experimentele muziek die decennialang buiten de mainstream opereerde en pas later op vinyl herontdekt werd. Op Vinylwijzer vind je onder meer Karlheinz Stockhausen en Iannis Xenakis uit de naoorlogse klassieke avant-garde, Steve Reich en Terry Riley als grondleggers van het minimalisme, Throbbing Gristle als grondlegger van industrial, en Laurie Anderson, Aphex Twin, Autechre en Boards of Canada als latere, elektronische vertakkingen van diezelfde experimenteerdrift.
Meer kennisbank-artikelen? Bekijk het overzicht.