Hoe wordt een vinylplaat gemaakt? Van lacquer tot pers
Waar hoe een vinylplaat werktgaat over wat er gebeurt zodra de naald in de groef zakt, gaat dit artikel over de stap daarvóór: hoe die groef daar eigenlijk in terechtkomt. Het is een verrassend ambachtelijk proces, met meerdere tussenstappen tussen de studio-opname en de plaat in de winkel.
Stap 1: de lacquer snijden
Het begint bij de lacquer, ook wel de acetaatplaat genoemd: een aluminium schijf met een zachte, cellulose-achtige toplaag. Een audiotechnicus snijdt hierin met een precisie-lathe de groef die uiteindelijk het geluid zal dragen — letterlijk in real-time, terwijl de muziek wordt afgespeeld. Voor een LP met twee kanten zijn er twee lacquers nodig, één per kant.
Stap 2: galvaniseren tot metalen stamper
De kwetsbare lacquer zelf kan niet gebruikt worden om te persen — daarvoor moet 'm eerst worden omgezet in duurzaam metaal. De lacquer wordt bedekt met een dun laagje zilver om 'm geleidend te maken, waarna via elektrolytisch galvaniseren een nikkellaag wordt opgebouwd. Dat levert een metalen "vader" op: een negatief van de groef. Daaruit wordt vervolgens een "moeder" getrokken — een positief, speelbare kopie die dient om de kwaliteit te controleren en om er op zijn beurt meerdere "stampers" van te maken, de uiteindelijke persmallen.
Stap 3: de stampers voorbereiden
Voordat een stamper de perserij in kan, wordt de achterkant volledig glad gepolijst, het middengat geponst en de rand op maat geslepen — zodat 'm precies in de matrijs van de vinylpers past. Voor iedere plaat zijn twee stampers nodig, één voor kant A en één voor kant B.
Stap 4: persen
Een verwarmde klomp vinylkorrels — de "biscuit" of "puck" — wordt tussen de twee stampers in een hydraulische pers gelegd, samen met de labels voor beide kanten. Onder hoge druk en hitte wordt de biscuit platgedrukt tot een schijf, waarbij de groef van beide stampers in het zachte vinyl wordt afgedrukt. Na afkoeling wordt de rand bijgesneden en gaat de plaat door een laatste geluidscontrole, voordat 'm in de hoes verdwijnt.
Meer kennisbank-artikelen? Bekijk het overzicht.