LP afmetingen en toerentallen: 7, 10 en 12 inch, 33, 45 en 78 uitgelegd
Kort antwoord: een LP is meestal 12 inch en draait op 33 toeren, een single is meestal 7 inch en draait op 45 toeren. Oude schellakplaten draaien op 78 toeren. Op het label van de plaat staat welk toerental je moet kiezen.
Wie net begint met vinyl ziet snel een rij getallen op de hoes en de platenspeler: 7", 12", 33, 45, 78. Hieronder leggen we uit wat die betekenen, zodat je elke plaat op de juiste snelheid draait.
Afmetingen van een LP in centimeters
| Formaat | Plaat (doorsnede) | Meestal toerental |
|---|---|---|
| 12 inch (LP) | ongeveer 30 cm | 33 toeren |
| 10 inch | ongeveer 25 cm | 33 of 78 toeren |
| 7 inch (single) | ongeveer 18 cm | 45 toeren |
De hoes van een LP is ongeveer 31 bij 31 centimeter. Reken daarop bij het kiezen van een opbergrek of kast.
De drie formaten
- 12 inch (ongeveer 30 cm). Het formaat van de LP, het volledige album. Draait in de regel op 33 toeren per minuut. Ook 12 inch singles, ook wel maxi-singles, bestaan; die draaien vaak op 45 toeren.
- 7 inch (ongeveer 18 cm). Het formaat van de single, met meestal één nummer per kant. Draait doorgaans op 45 toeren. Sommige 7 inch platen zijn een EP met meer nummers.
- 10 inch (ongeveer 25 cm). Zeldzamer. Historisch werd dit formaat veel gebruikt voor 78 toeren platen. Tegenwoordig komt het vooral voor bij speciale uitgaven en kleine EP's.
Op een gewone platenspeler kun je alle drie de formaten draaien, zolang het toerental klopt. Een nog kleiner formaat is Tiny Vinyl.
Wat betekent het toerental?
Het toerental geeft aan hoe vaak de plaat per minuut helemaal rondgaat. Bij 33 toeren (eigenlijk 33 1/3) is dat ruim 33 keer per minuut, bij 45 toeren 45 keer en bij 78 toeren 78 keer. Hoe sneller een plaat draait, hoe meer groef er per seconde langs de naald gaat. Dat heeft gevolgen voor hoeveel muziek er op een kant past. Hoe de naald de groef uitleest lees je in hoe werkt een vinylplaat.
Hoeveel muziek past er op een plaat?
Een 12 inch LP op 33 toeren heeft ruwweg twintig minuten muziek per kant, soms wat meer. Een 7 inch single op 45 toeren heeft er ongeveer drie tot vijf per kant. Draait een 12 inch plaat op 45 toeren, dan past er per kant minder muziek op. Daarom zie je vooral bij audiofiele heruitgaven dat een album over twee platen wordt verdeeld. Wat daarbij komt kijken lees je in 180 gram vinylen soorten vinyl en speciale edities.
78 toeren: de oude schellakplaten
Voordat vinyl gangbaar werd, werd muziek vooral op schellak platen uitgebracht, die op 78 toeren draaien. Die zijn brozer dan vinyl en hebben een bredere groef. Veel moderne platenspelers hebben geen 78 toeren-stand. Heb je oude 78 toeren platen, kijk dan of je platenspeler dat toerental ondersteunt en welke naald er bij hoort, voordat je ze draait.
Op welk toerental moet ik draaien?
Kijk op het label in het midden van de plaat. Daar staat vaak het toerental, bijvoorbeeld "33 RPM" of "45 RPM", en soms ook op de hoes. Staat het toerental verkeerd, dan klinkt de muziek te langzaam en te laag, of te snel en te hoog. Dat beschadigt de plaat niet, maar je hoort meteen dat er iets niet klopt. Bij sommige 7 inch singles is het middengat groter dan normaal; dan heb je een adapter nodig. Klinkt het geluid nog steeds vreemd, lees dan platenspeler storing oplossen.
Bewaren per formaat
LP's, singles en 10 inch platen hebben elk hun eigen hoezen en opbergmaten. Tips voor het ordenen en opbergen van je platen vind je op de pagina platen opbergen. Wil je zelf muziek op vinyl uitbrengen, kijk dan bij eigen plaat laten maken.
Veelgestelde vragen
Kan ik een plaat van 45 toeren op 33 toeren draaien?
Technisch kan het, maar de muziek klinkt dan trager en lager dan bedoeld. Het beschadigt de plaat niet, maar het is niet hoe de muziek bedoeld is. Zet de snelheidsschakelaar op de snelheid die op het label of de hoes staat.
Wat is het verschil tussen een LP, een EP en een single?
Een single bevat meestal één of twee nummers, een EP (extended play) heeft er een paar meer, en een LP (long play) is een volledig album. Het formaat is daarbij niet altijd doorslaggevend: er bestaan ook 12 inch singles en 7 inch EP's.
Kan elke platenspeler 78 toeren draaien?
Nee. Veel moderne platenspelers hebben alleen 33 en 45 toeren. Voor 78 toeren heb je een platenspeler met die instelling nodig, en doorgaans ook een geschikte naald, omdat de groef van oude schellakplaten breder is.
Hoe weet ik op welk toerental een plaat gedraaid moet worden?
Dat staat meestal op het label in het midden van de plaat en vaak ook op de hoes, bijvoorbeeld "33 RPM" of "45 RPM". Bij twijfel is een LP van 12 inch vrijwel altijd 33 toeren, en een single van 7 inch vrijwel altijd 45 toeren.
Handig voor je platen
Of je nu LP's of singles draait: een borstel, slipmat en rek houden je platen in goede staat.

Carbonborstel om stof van de plaat te halen.
✓ Morgen in huis
Bekijk op bolAdvertentie

Siliconen slipmat voor onder de plaat.
✓ Morgen in huis
Bekijk op bolAdvertentie

Opbergrek voor 50 tot 60 LP's.
Advertentie
Meer kennisbank-artikelen? Bekijk het overzicht.
Zie ook: LP, EP of single: wat is het verschil?.