Platenspeler instellen: toonarmbalans, antiskating en naalddruk
Een platenspeler goed instellen kost een kwartier en beschermt je platen en je naald. Zet hem waterpas, balanceer de toonarm, stel de naalddruk in volgens het element en zet de antiskating op dezelfde waarde. Heeft je speler een vaste toonarm, dan hoef je niets in te stellen.
Hieronder de stappen in de volgorde waarin je ze doet. Staan er termen in die je niet kent? Ze worden uitgelegd. Weet je niet precies wat een platenspeler bestaat uit, lees dan eerst hoe werkt een platenspeler.
Eerst: kun je dit instellen?
Veel instapmodellen en alles-in-één platenspelers hebben een vaste toonarm en geen instelbare naalddruk. Dan is er niets af te stellen en kijk je alleen of de speler stabiel en waterpas staat. Een speler met een contragewicht aan de achterkant van de toonarm en een draaiknop voor antiskating kun je wel instellen. Twijfel je? Kijk in de handleiding.
Wat heb je nodig?
- De gegevens van je element: de aanbevolen naalddruk staat in de specificaties van de fabrikant.
- Een naaldendrukmeter (stylus force gauge) om de druk precies in te stellen. Een goedkope weegschaaltje werkt, maar de schaal op de toonarm is vaak niet nauwkeurig.
- Een kleine waterpas of een waterpas-app op je telefoon.
Stap 1: zet de platenspeler waterpas
Zet de speler op een stabiele, vlakke ondergrond die niet trilt, en niet op hetzelfde meubel als je speakers. Controleer met een waterpas of de speler recht staat. Een speler die scheef staat, laat de toonarm naar een kant trekken.
Stap 2: balanceer de toonarm
- Zet de antiskating op nul en haal het beschermkapje van de naald.
- Til de toonarm uit de steun en laat hem los boven het plateau. Draai het contragewicht tot de toonarm horizontaal blijft zweven.
- Zet de toonarm terug in de steun en draai de schaal (de ring met cijfers) op nul, zonder het contragewicht te laten bewegen.
Bij sommige spelers draai je daarvoor aan een aparte ring. Volg de handleiding als het bij jouw model anders werkt.
Stap 3: stel de naalddruk in
Draai nu het contragewicht verder, tot de schaal de aanbevolen naalddruk toont. Die staat in grammen. Voor veel elementen met een bewegende magneet ligt dat ongeveer tussen 1,5 en 2,5 gram, maar controleer de waarde van jouw element. Met een naaldendrukmeter controleer je of de waarde klopt.
Stap 4: stel antiskating in
De naald wordt tijdens het draaien naar het midden van de plaat getrokken. Antiskating werkt dat tegen. Een vuistregel is om de antiskating op dezelfde waarde te zetten als de naalddruk. Heeft je speler geen antiskating-knop, dan is het in het ontwerp geregeld.
Stap 5: controleer snelheid en hoogte
- Snelheid: kies 33 of 45 toeren, afhankelijk van de plaat. Zie LP afmetingen en toerentallen. Loopt de plaat te snel of te langzaam, dan helpt platenspeler storing oplossen.
- Hoogte van de toonarm: als beginpunt staat de toonarm parallel aan het plaatoppervlak. Fijnafstelling is iets voor gevorderden.
Veelgemaakte fouten
- Een te lage naalddruk, waardoor de naald springt of vervormt.
- Een te hoge naalddruk, waardoor naald en plaat sneller slijten.
- Een verkeerde antiskating, waardoor links en rechts niet gelijk klinken.
- Een scheve speler of een speler vlak bij de speakers.
- Een versleten naald niet vervangen. Zie naald van je platenspeler vervangen.
Hoe weet je dat het goed staat?
De naald blijft in de groef zonder te springen, je hoort geen vervorming bij harde passages of in de binnenste groeven, en de toonarm blijft rustig op de plaat. Klinkt het links en rechts ongelijk of schel, controleer dan de antiskating en de naald.
Veelgestelde vragen
Hoe zwaar moet de naalddruk zijn?
Dat staat in de specificaties van je element. Voor veel elementen met een bewegende magneet ligt de aanbevolen druk ongeveer tussen 1,5 en 2,5 gram, maar elk element heeft zijn eigen waarde.
Heb ik een naaldendrukmeter nodig?
Nodig is het niet, maar de schaal op de toonarm is vaak niet nauwkeurig. Met een goedkope naaldendrukmeter weet je zeker dat de druk klopt.
Wat is antiskating?
Een instelling die voorkomt dat de naald tijdens het draaien naar het midden van de plaat wordt getrokken. Een vuistregel is dezelfde waarde als de naalddruk.
Moet ik mijn platenspeler elke keer afstellen?
Nee. Je stelt hem in bij de eerste keer en opnieuw na het vervangen van de naald of het element, of als je de speler verplaatst.
Ook je geluidsset nog niet compleet? Bekijk speakers voor een platenspeler of de complete platenspeler sets. Meer kennisbank-artikelen? Bekijk het overzicht.